oyun yapma etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
oyun yapma etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

27 Haziran 2012 Çarşamba

Pygame (4)

Herkese tekrar merhaba. Bu sefer arayı fazla açmayım hemen yeni bir ders yazayım dedim. Geçen derste menü yapacağımızda bahsetmiştim, fazla uzatmadan benim kullandığım yöntemi anlatayım.

Yapacağımız şey oyunun döndüğü while döngüsünün içine bir while döngüsü daha eklemek. Menüye gireceğimiz zaman ikinci while'ın şartını doğru yapacağız, işimiz bitince de yine yanlış yaparsak asıl oyunun döndüğü while döngüsü kaldığı yerden devam edecektir. Tabi bunun için öncelikle menünün while döngüsünü yazmamız lazım.

Yapacağımız menüde önce butonları yapalım, sonra içlerine yazı yazarız. Bütün bunları bir sınıf ile halledebiliriz. Bu sınıf çağrıldığında butonun kendisi olan bir dikdörtgen ve içindeki yazıyı döndürecek. O halde sınıf dikdörtgenin boyutlarını, rengini ve yazıyı argüman olarak almalı. Ayrıca işimizi kolaylaştırmak için işlevini de argüman olarak alalım ve basıp basmadığımızı kontrol eden bir fonksiyon yazalım. Hemen hemen her şeyi düşündüğümüze göre sınıfı yazmaya başlayalım:


class düğme():
    def __init__(self, renk, boyut, koordinat, yazı, yazının_rengi, işlevi):
        self.işlev = işlevi
        self.renk = renk
        self.boyut = boyut
        self.koordinat = koordinat
        self.yazı = bizim_font.render(yazı, True, yazının rengi)
        self.kare = pygame.Rect(self.koordinat, self.boyut)

    def bas(self):
        (x, y) = pygame.mouse.get_pos()
        if self.kare.collidepoint((x, y)):
            return True
        else:
            return False

Tabi bir önceki derste anlattığım gibi bizim_font'u tanımlamış olmamız lazım. Yukarıda kullandığım pygame.mouse.get_pos() fonksiyonu tahmin edebileceğiniz gibi mouse'un koordinatlarını (x, y) şeklinde döndürüyor. kare.colliedpont((koordinatlar)) fonksiyonu da aynı kare.colliderect() fonksiyonu gibi çalışıyor. Aralarındaki tek fark colliderect iki karenin çarpışıp çarpışmadığını kontrol ediyor, collidepoint ise bir noktanın karenin içinde olup olmadığını kontrol ediyor. Artık düme_ismi.bas() fonksiyonunu çağırdığımız zaman düğmeye basabildiysek True, basamadıysak False değerini döndürecek.

Bundan sonra istediğiniz düğmeyi kolayca yaratabilirsiniz. Hemen yapalım iki tane:


düğme1 = düğme((255, 255, 255), (120, 40), (çözünürlük[0] / 2 - 60, 100), "Yeni Oyun", (255, 0, 0), "başla")
düğme2 = düğme((255, 255, 255), (90, 40), (çözünürlük[0] / 2 - 45, 145), "Çıkış", (255, 0, 0), "çık")



Arkaplan renkleri beyaz, yazıları kırmızı olan, "Yeni Oyun" ve "Çıkış" diye iki tane düğme yarattık. Şimdi bunları ekrana çizdirelim. Bunu yapmadan önce bir şeyi daha hesaba katmalıyız, ileride bunlar gibi birçok düğme yaratmak isteyebiliriz. O halde hepsini daha kolay yönetebilmek için düğmeler_listesi diye bir liste yaratalım. Bu liste yardımı ile istediğimiz kadar düğmeyi ekrana tek bir fonksiyon ile çizdirebiliriz.

En son ilk while döngümüzün içine (devam şartına bağlı olan döngü) yeni bir while döngüsü koyalım (menü şartına bağlı olan döngü).


düğmeler_listesi = [düğme1, düğme2]

menü = True

while devam:
    while menü:
        for event in pygame.event.get():
            if event.type == pygame.MOUSEBUTTONDOWN:
                for i in düğmeler_listesi:
                    if i.bas():
                        if i.işlev == "başla":
                            menü = False
                        if i.işlev == "çık":
                            menü = False
                            devam = False
         
                 
        pencere.fill((0, 0, 0)) #menünün arkaplanı siyah olacak
        for i in düğmeler_listesi: #bütün düğmeleri üç satır kod ile çizdirmemize yarayan fonksiyon
            pygame.draw.rect(pencere, i.renk, i.kare) #düğmenin arkaplanı olan kareyi çizdiriyoruz
            pencere.blit(i.yazı, i.yazı_koordinat) #düğmenin üstündeki yazıyı yazdırıyoruz
        pygame.display.update()
        time.sleep(0.0025)



Satırları tek tek açıklayayım. for event ile başlayan sonraki satırlar zaten tanıdık, sadece pygame.MOUSEBUTTONDOWN kısmı farklı ki bu fonksiyon pygame.KEYDOWN'un mouse'a uyarlanmış hali. Mouse'ta bir tuşa basarsan anlamı taşıyor. Sonra yaptığımız listenin faydalarını göremeye başlıyoruz. Düğme sayısı ne olursa olsun hepsini tek bir for döngüsü ile kontrol edebiliyoruz (önemli not: for döngüsünü daha önce anlatmamış olduğumu fark ettim, ilk derse if elif else'ten sonrasına ekledim). Eğer mouse'un herhangi bir düğmesine basarsak, for döngüsü, düğmeler_listesi'ndeki her bir düğmeyi "acaba hangisine basıldı" diye kontrol edecek. Eğer gerçekten bir düğmeye basmışsak  ve bas() fonksiyonu True değerini döndürmüşse o zaman oyunumuz tam olarak hangi düğmeye bastığımızı if ile kontrol etmeye başlayacak. Burada işlev değişkenini kullanmak yerine düğmenin üstünde ne yazdığına bakarak da aynı işi yapabilirdik.

Oyun içindeyken menüye girmek istersek daha önce yazdığımız, "for event in pygame ..." kısmına yeni bir tuş ekleyerek bunu yapabilirsiniz.

Şimdiye kadar yazdığınız kod, oyunu ilk açtığınızda karşınıza menü ekranını getirecek ve eğer Yeni Oyun düğmesine basarsanız yeni oyun başlayacaktır. Buna benzer bir kod yazmış olmanız lazım:



import pygame, time, random

pygame.init()

#### DEĞİŞKENLER ####

çözünürlük = (800, 600)
devam = menü = True #menü değişkenini burada tanımladım
son_düşman_ekleme = pygame.time.get_ticks()

pencere = pygame.display.set_mode(çözünürlük)

bizim_font = pygame.font.SysFont("arial", 30)


#### CLASSLAR ####

class oyuncu():
    def __init__(self, boyut, resim):
        self.skor = 0
        self.can = 10
        self.boyut = boyut
        self.resim = pygame.image.load(resim)
        self.kare = pygame.Rect((350, çözünürlük[1] - self.boyut[1]), self.boyut)
        self.sağa = False
        self.sola = False
    def hareket(self, yön):
        if yön == "sağa":
            self.sağa = True
        elif yön == "sola":
            self.sola = True
    def hareket_iptal(self, yön):
        if yön == "sağa":
            self.sağa = False
        elif yön == "sola":
            self.sola = False


class düğme():
    def __init__(self, renk, boyut, koordinat, metin, yazının_rengi, işlevi):
        self.işlev = işlevi
        self.renk = renk
        self.boyut = boyut
        self.koordinat = koordinat
        self.yazı = bizim_font.render(metin, True, yazının_rengi)
        self.yazı_koordinat = (koordinat[0] + 3, koordinat[1] + 3)
        self.kare = pygame.Rect(self.koordinat, self.boyut)
    def bas(self):
        (x, y) = pygame.mouse.get_pos()
        if self.kare.collidepoint((x, y)):
            return True
        else:
            return False


class mermi():
    global çözünürlük
    def __init__(self, oyuncu):
        self.kare = pygame.Rect((oyuncu.kare.left + oyuncu.boyut[0] / 2, çözünürlük[1] - oyuncu.boyut[1]), (2,
                                                                                                            3))



class düşman():
    def __init__(self):
        pos_x = random.randint(0, çözünürlük[0] - 50)
        self.kare = pygame.Rect((pos_x, -50), (50, 50))


#### FONKSİYONLAR ####


def hareketler():
    global oyuncu1, çözünürlük, mermi_listesi
    if oyuncu1.sağa and oyuncu1.kare.right < çözünürlük[0]:
        oyuncu1.kare.left += 1
    if oyuncu1.sola and oyuncu1.kare.left > 0:
        oyuncu1.kare.left -= 1

    for i in mermi_listesi:
        i.kare.top -= 3
        if i.kare.bottom < 0:
            mermi_listesi.remove(i)

    for i in düşman_listesi:
        i.kare.bottom += 1
        if i.kare.top > çözünürlük[1]:
            düşman_listesi.remove(i)
            oyuncu1.can -= 1


def düşman_ekle():
    global son_düşman_ekleme
    if pygame.time.get_ticks() - son_düşman_ekleme > 3000:
        son_düşman_ekleme = pygame.time.get_ticks()
        düşman_listesi.append(düşman())


def çarpışma():
    global oyuncu1, düşman_listesi, mermi_listesi
    for i in düşman_listesi:
        for k in mermi_listesi:
            if i.kare.colliderect(k.kare):
                düşman_listesi.remove(i)
                mermi_listesi.remove(k)
                oyuncu1.skor += 1
        if i.kare.colliderect(oyuncu1.kare):
            düşman_listesi.remove(i)
            oyuncu1.can -= 1

oyuncu1 = oyuncu((50, 50), "uzay_gemisi.gif")
#düğmeleri yaratıyoruz:
düğme1 = düğme((255, 255, 255), (120, 40), (çözünürlük[0] / 2 - 60, 100), "Yeni Oyun", (255, 0, 0), "başla")
düğme2 = düğme((255, 255, 255), (90, 40), (çözünürlük[0] / 2 - 45, 145), "Çıkış", (255, 0, 0), "çık")

#### LİSTELER ####


mermi_listesi = []
düşman_listesi = []
düğmeler_listesi = [düğme1, düğme2] #düğmeler listesini yaratıp içine düğme1 ve düğme2'yi ekledik


while devam:
    while menü:
        for event in pygame.event.get():
            if event.type == pygame.MOUSEBUTTONDOWN:
                for i in düğmeler_listesi:
                    if i.bas():
                        if i.işlev == "başla":
                            menü = False
                        if i.işlev == "çık":
                            menü = False
                            devam = False
         
                 
        pencere.fill((0, 0, 0)) #menünün arkaplanı siyah olacak
        for i in düğmeler_listesi: #bütün düğmeleri üç satır kod ile çizdirmemize yarayan fonksiyon
            pygame.draw.rect(pencere, i.renk, i.kare) #düğmenin arkaplanı olan kareyi çizdiriyoruz
            pencere.blit(i.yazı, i.yazı_koordinat) #düğmenin üstündeki yazıyı yazdırıyoruz
        pygame.display.update()
        time.sleep(0.0025)

     



     
    if oyuncu1.can == 0:
        devam = False
    for event in pygame.event.get():
        if event.type == pygame.QUIT:
            devam = False
        if event.type == pygame.KEYDOWN:
            if event.key == pygame.K_LEFT:
                oyuncu1.hareket("sola")
            if event.key == pygame.K_RIGHT:
                oyuncu1.hareket("sağa")
            if event.key == pygame.K_SPACE:
                mermi_listesi.append(mermi(oyuncu1))
        if event.type == pygame.KEYUP:
            if event.key == pygame.K_LEFT:
                oyuncu1.hareket_iptal("sola")
            if event.key == pygame.K_RIGHT:
                oyuncu1.hareket_iptal("sağa")


    hareketler()

    düşman_ekle()
    çarpışma()



    pencere.fill((0, 0, 0))
    pencere.blit(oyuncu1.resim, oyuncu1.kare)

    for i in mermi_listesi:
        pygame.draw.rect(pencere, (255, 255, 255), i.kare)

    for i in düşman_listesi:
        pygame.draw.rect(pencere, (255, 255, 255), i.kare)
    can_yazı = bizim_font.render(str(oyuncu1.can), True, (0, 255, 0))
    skor_yazı = bizim_font.render(str(oyuncu1.skor), True, (255, 0, 0))


    pencere.blit(can_yazı, (5, 5))
    pencere.blit(skor_yazı, (5, 35))

    pygame.display.update()
    time.sleep(0.0025)

pygame.quit()



Menü yazılarının arkaplanlarını düzgün ayarladıktan sonra komple kaldırabilirsiniz. O karelerin tek işlevleri yazılara tıklayıp tıklamadığınızı kontrol etmek. pygame.draw.rect(pencere, i.renk, i.kare) satırını silerseniz o çirkin kareler kaybolacaklardır.

En son oyuna ses eklemek kaldı. Bu işlemi de resim eklemeye benzer bir şekilde yapıyoruz: pygame.mixer.Sound("ses.wav") komutu ile kullanacağımız sesi kullanıyoruz (ses.wav örnek bir isim, aynı resmi tanımlarken pygame.image.load("resim.jpg")'deki resim.jpg gibi). Hemen ates.wav dosyasını çalalım mesela:

ates_sesi = pygame.mixer.Sound("ates.wav")
ates_sesi.play()


Evet, her şey bu kadar basit. ates_sesi'ni resimleri tanımladığımız yerde tanımlayalım, mermiyi oluştururken de çalalım, yani ates_sesi.play()'i mermi sınıfının içine bir yere yazalım:


class mermi():
    global çözünürlük
    def __init__(self, oyuncu):
        self.kare = pygame.Rect((oyuncu.kare.left + oyuncu.boyut[0] / 2, çözünürlük[1] - oyuncu.boyut[1]), (2,3))
         ates_sesi.play()



Bu derste anlatmak istediklerim de bu kadar. Ses ile ne yapabileceğinizi daha ayrıntılı bir şekilde öğrenmek için müzik ve mixer dokumentasyonlarına bakabilirsiniz. Bir sonraki derste görüşmek üzere.

20 Haziran 2012 Çarşamba

Pygame (3)

Merhaba arkadaşlar! Okul, sınavlar falan derken uzun zamandır yazı yazmadım. Hazır finaller de bitmiş şimdi tam zamanı dedim. En son derste NES'ten bildiğimiz Star Force benzeri bir oyunun taslağını yapmıştık, bu derste de resim ve yazı ekleyeceğiz. İşe yazı ile başlayalım. Önce kullanacağımız fontu tanıtmamız lazım, bunu pencereyi tanımladığımız satırın altında bir yerlerde şu şekilde yapıyoruz:

bizim_font = pygame.font.SysFont("arial", 30)

Bu komut sistemin mevcut fontlarına bakacak, içlerinden arial isimli fontu bulacak ve istediğimiz zaman 30 piksel büyüklüğünde yazdıracak. Yazdırma işlemi iki adımda olacak:


yazı_yaz = bizim_font.render("Trololo", True, (0, 255, 0))
pencere.blit(yazı_yaz, (0, 0))


İlk satırda ne yazacağımızı ve hangi renkle yazacağımızı belirledik, ikinci satırda "blit" fonksiyonunu kullanarak yazıları ekrana çizdirdik (resimleri de hemen hemen aynı şekilde çizdireceğiz). Oyuna skor ve can göstergelerini eklemek için gereken her şeyi biliyoruz. Daha önce can sayacını oyuncu sınıfını içine eklemiştik, şimdi aynı şekilde skor sayacını da ekleyelim.


class oyuncu():
    def __init__(self, renk, boyut):
        self.skor = 0 #skor sayacını buraya ekledik
        self.can = 10
        self.boyut = boyut
        self.kare = pygame.Rect((350, çözünürlük[1] - self.boyut[1]), self.boyut)
        self.renk = renk
        self.sağa = False
        self.sola = False
    def hareket(self, yön):
        if yön == "sağa":
            self.sağa = True
        elif yön == "sola":
            self.sola = True
    def hareket_iptal(self, yön):
        if yön == "sağa":
            self.sağa = False
        elif yön == "sola":
            self.sola = False


Şimdi de skoru arttırması için çarpışma fonksiyonunda düzeltmeler yapalım:


def çarpışma():
    global oyuncu1, düşman_listesi, mermi_listesi
    for i in düşman_listesi:
        for k in mermi_listesi:
            if i.kare.colliderect(k.kare):
                düşman_listesi.remove(i)
                mermi_listesi.remove(k)
                oyuncu1.skor += 1 #skoru arttır
        if i.kare.colliderect(oyuncu1.kare):
            düşman_listesi.remove(i)
            oyuncu1.can -= 1


Canın azalmasını zaten önceden yapmıştık. Fontumuzu daha önce gösterdiğim şekilde tanımladıktan sonra pygame.display.update() fonksiyonundan hemen önce yazılarımızı yazdıralım:


#skoru ve canı yazıya çevirme
    can_yazı = bizim_font.render(str(oyuncu1.can), True, (0, 255, 0))
    skor_yazı = bizim_font.render(str(oyuncu1.skor), True, (255, 0, 0))


# Yazı yazdırma:
    pencere.blit(can_yazı, (5, 5))
    pencere.blit(skor_yazı, (5, 35))

    pygame.display.update()


Gördüğünüz gibi oyuncu1.can'ı ve oyuncu1.skor'u önce "string" tipine çevirdim çünkü render fonksiyonu sayılarla değil, sadece karakterlerle çalışıyor. Daha sonra da can_yazı'yı ve skor_yazı'yı 5, 5 ve 5, 35 koordinatlarına çizdirdim. İsterseniz bir de "while devam:" satırının hemen altına


if oyuncu1.can == 0:
        devam = False


ekleyin ki canınız bittiğinde oyun da bitsin. Bu şekilde oyunu açarsanız sol üst köşede yeşil can ve kırmızı skor göstergelerini göreceksiniz. Ayrıca print(oyuncu1.can) satırlarını da silebilirsiniz, onlarla işimiz kalmadı.

Şimdi gelelim resim eklemeye. Aynı yazıda olduğu gibi resmi çizdirmeden önce onu tanımlamalıyız, bunu pygame.image.load("resmin_adı") fonksiyonu ile yapıyoruz. Resmin adını yazarken uzantısını da unutmamaya dikkat edin. Eğer resim .py uzantılı dosyanın olduğu klasörde değil de bir alt klasördeyse adresi olduğu gibi yazabilirsiniz. Örnek vereyim, oyunum klasörünün içinde oyun.py dosyası ve resimler diye bir klasör varsa ve uzay_gemizi.jpg resmi resim klasörünün içindeyse kodunuz şu şekilde olmalı: pygame.image.load("resimler/uzay_gemisi.jpg")

Ekrana çizdirme işini yine blit ile yapıyoruz. Hemen bir örnek yazayım:

benim_resmim = pygame.image.load("resim.gif")
pencere.blit(benim_resmim, (15, 15))


Tabi ki bunları pencereyi tanımladıktan sonra yazmalısınız. Hemen oyuncu sınıfına resim tanımlama işini verelim o halde:


class oyuncu():
    def __init__(self, renk, boyut, resim):
        self.skor = 0
        self.can = 10
        self.boyut = boyut
        self.resim = pygame.image.load(resim) #resmi burada tanımladık.
        self.kare = pygame.Rect((350, çözünürlük[1] - self.boyut[1]), self.boyut)
        self.renk = renk
        self.sağa = False
        self.sola = False
    def hareket(self, yön):
        if yön == "sağa":
            self.sağa = True
        elif yön == "sola":
            self.sola = True
    def hareket_iptal(self, yön):
        if yön == "sağa":
            self.sağa = False
        elif yön == "sola":
            self.sola = False



oyuncu1 = oyuncu((255, 0, 0), (50, 50), "uzay_gemisi.gif") #resmi de ekledik

Artık oyuncu yaratırken renk ve boyutun yanında bir de resim adresi vereceğiz. Resmi pencereye çizdirmek için de

pygame.draw.rect(pencere, oyuncu1.renk, oyuncu1.kare)


satırını

pencere.blit(oyuncu1.resim, oyuncu1.kare)


ile değiştirmemiz yeterli olacaktır. Artık oyuncu karesinin rengi ile ilgilenmediğimize göre o oyuncu sınıfının içindeki self.renk satırını ve onunla ilgili her şeyi silebiliriz. Kodunuzun son hali böyle bir şey olmalı:


import pygame, time, random

pygame.init()

#### DEĞİŞKENLER ####

çözünürlük = (800, 600)
devam = True
son_düşman_ekleme = pygame.time.get_ticks()

pencere = pygame.display.set_mode(çözünürlük)

bizim_font = pygame.font.SysFont("arial", 30) #Fontu yarattık


#### CLASSLAR ####

class oyuncu():
    def __init__(self, boyut, resim): #renk argümanını ve self.renk değişkenini sildik
        self.skor = 0
        self.can = 10
        self.boyut = boyut
        self.resim = pygame.image.load(resim)
        self.kare = pygame.Rect((350, çözünürlük[1] - self.boyut[1]), self.boyut)
        self.sağa = False
        self.sola = False
    def hareket(self, yön):
        if yön == "sağa":
            self.sağa = True
        elif yön == "sola":
            self.sola = True
    def hareket_iptal(self, yön):
        if yön == "sağa":
            self.sağa = False
        elif yön == "sola":
            self.sola = False



class mermi():
    global çözünürlük
    def __init__(self, oyuncu):
        self.kare = pygame.Rect((oyuncu.kare.left + oyuncu.boyut[0] / 2, çözünürlük[1] - oyuncu.boyut[1]), (2,
                                                                                                            3))



class düşman():
    def __init__(self):
        pos_x = random.randint(0, çözünürlük[0] - 50)
        self.kare = pygame.Rect((pos_x, -50), (50, 50))


#### FONKSİYONLAR ####


def hareketler():
    global oyuncu1, çözünürlük, mermi_listesi
    if oyuncu1.sağa and oyuncu1.kare.right < çözünürlük[0]:
        oyuncu1.kare.left += 1
    if oyuncu1.sola and oyuncu1.kare.left > 0:
        oyuncu1.kare.left -= 1

    for i in mermi_listesi:
        i.kare.top -= 3
        if i.kare.bottom < 0:
            mermi_listesi.remove(i)

    for i in düşman_listesi:
        i.kare.bottom += 1
        if i.kare.top > çözünürlük[1]:
            düşman_listesi.remove(i)
            oyuncu1.can -= 1


def düşman_ekle():
    global son_düşman_ekleme
    if pygame.time.get_ticks() - son_düşman_ekleme > 3000:
        son_düşman_ekleme = pygame.time.get_ticks()
        düşman_listesi.append(düşman())


def çarpışma():
    global oyuncu1, düşman_listesi, mermi_listesi
    for i in düşman_listesi:
        for k in mermi_listesi:
            if i.kare.colliderect(k.kare):
                düşman_listesi.remove(i)
                mermi_listesi.remove(k)
                oyuncu1.skor += 1 #skoru arttır
        if i.kare.colliderect(oyuncu1.kare):
            düşman_listesi.remove(i)
            oyuncu1.can -= 1

oyuncu1 = oyuncu((50, 50), "uzay_gemisi.gif") #resmi ekledik ve renk değişkenini kaldırdık

#### LİSTELER ####


mermi_listesi = []
düşman_listesi = []


while devam:
    if oyuncu1.can == 0: #Can sıfırlandığında oyun bitsin
        devam = False
    for event in pygame.event.get():
        if event.type == pygame.QUIT:
            devam = False
        if event.type == pygame.KEYDOWN:
            if event.key == pygame.K_LEFT:
                oyuncu1.hareket("sola")
            if event.key == pygame.K_RIGHT:
                oyuncu1.hareket("sağa")

            if event.key == pygame.K_SPACE:
                mermi_listesi.append(mermi(oyuncu1))

        if event.type == pygame.KEYUP:
            if event.key == pygame.K_LEFT:
                oyuncu1.hareket_iptal("sola")
            if event.key == pygame.K_RIGHT:
                oyuncu1.hareket_iptal("sağa")


    hareketler()

    düşman_ekle()
    çarpışma()



    pencere.fill((0, 0, 0))
    #pygame.draw.rect(pencere, oyuncu1.renk, oyuncu1.kare)
    pencere.blit(oyuncu1.resim, oyuncu1.kare)

    for i in mermi_listesi:
        pygame.draw.rect(pencere, (255, 255, 255), i.kare)

    for i in düşman_listesi:
        pygame.draw.rect(pencere, (255, 255, 255), i.kare)
    #skoru ve canı yazıya çevirme
    can_yazı = bizim_font.render(str(oyuncu1.can), True, (0, 255, 0))
    skor_yazı = bizim_font.render(str(oyuncu1.skor), True, (255, 0, 0))


    # Yazı yazdırma:
    pencere.blit(can_yazı, (5, 5))
    pencere.blit(skor_yazı, (5, 35))

    pygame.display.update()
    time.sleep(0.0025)

pygame.quit()


Evet, bir dersin daha sonuna geldik arkadaşlar. Bir sonraki derste menü yapmanın pratik yollarını ve ses eklemeyi öğreteceğim. Kendinize çok iyi bakın.

6 Mart 2012 Salı

Pygame (2)

Bu derse başlamadan önce söylemek istediğim bir şey var. Hevesinizi kaçırmak istemem ama ben de daha geçen gün öğrendim ki pygame mario gibi side - scroll oyunları yapmak için hiç uygun değilmiş. Sebebi de blit ve pygame.display.update() fonksiyonları. Arka planı blit ile çizdirip update ile güncellemek çok fazla zaman alıyor ve oyun çok fazla yavaşlıyor. Mario gibi oyunlarda da arka plan normalden çok daha büyük oluyor ve güncellemesi daha da uzun sürüyor. Bu yüzden bugünkü uçak oyununa bir arka plan koymayacağım. Siz isterseniz deneyin, ne kadar yavaşladığını görürsünüz.

Kod yazmaya başlamadan önce dokümentasyon yapalım. Yazacağımız oyunda düşmanlar yukarıdan, rastgele bir yerden düz bir şekilde inecek. Yani bir düşman class'ına ihtiyacımız var. Tabi ki bir oyuncu da olacak, oyuncu sağa sola hareket edip ateş edebilecek. O halde bir oyuncu ve mermi class'ı yaratalım, ya da ikisini bir class'ın içinde de yazabiliriz. while döngüsünün içinde objeleri çizdirmenin dışında üç şey yapacağız; her objenin hareketini hesaplama (yeni pozisyonunu hesaplama), objelerin çarpışması ve yeni düşman ekleme. Düşman bir mermiye çarptığı zaman hem mermi hem düşman silinecek, düşman oyuncuya çarptığı ya da ekranın altına geldiği zaman oyuncunun canı gidecek.

Şimdilik bu kadar yeter. Kodumuza başlayabiliriz. (Not: kodu yazarken bazı yerlerde bir satıra sığmadığı için yeni bir satıra geçilmiş. Ona kafanızı takmayın. Kodu incelerseniz görürsünüz zaten. Bir de kopyalayıp yapıştırırsanız kod çalışacaktır)

import pygame, time, random

pygame.init()

#### DEĞİŞKENLER ####

çözünürlük = (800, 600)
devam = True

pencere = pygame.display.set_mode(çözünürlük)


#### CLASSLAR ####

class oyuncu():
    def __init__(self, renk, boyut):
        self.can = 10
        self.boyut = boyut
        self.kare = pygame.Rect((350, çözünürlük[1] - self.boyut[1]), self.boyut) #çözünürlük[1]'in ne demek
                                                                                                                      #olduğunu birazdan açıklarım.
        self.renk = renk
        self.sağa = False
        self.sola = False
    def hareket(self, yön):
        if yön == "sağa":
            self.sağa = True
        elif yön == "sola":
            self.sola = True
    def hareket_iptal(self, yön):
        if yön == "sağa":
            self.sağa = False
        elif yön == "sola":
            self.sola = False

#### FONKSİYONLAR ####


def hareketler():
    global oyuncu1, çözünürlük, mermi_listesi
    if oyuncu1.sağa and oyuncu1.kare.right < çözünürlük[0]:
        oyuncu1.kare.left += 1
    if oyuncu1.sola and oyuncu1.kare.left > 0:
        oyuncu1.kare.left -= 1

oyuncu1 = oyuncu((255, 0, 0), (50, 50))


while devam:
    for event in pygame.event.get():
        if event.type == pygame.QUIT:
            devam = False
        if event.type == pygame.KEYDOWN:
            if event.key == pygame.K_LEFT:
                oyuncu1.hareket("sola")
            if event.key == pygame.K_RIGHT:
                oyuncu1.hareket("sağa")

        if event.type == pygame.KEYUP:
            if event.key == pygame.K_LEFT:
                oyuncu1.hareket_iptal("sola")
            if event.key == pygame.K_RIGHT:
                oyuncu1.hareket_iptal("sağa")


    hareketler()

    pencere.fill((0, 0, 0))
    pygame.draw.rect(pencere, oyuncu1.renk, oyuncu1.kare)
    pygame.display.update()
    time.sleep(0.0025)

pygame.quit()



Bu kodu yazdığınızda kırmızı renk, 50x50, oyuncu1 adında bir kare çizilecek ve kareyi sağa sola hareket ettirebileceğiz. Bu parametreleri değiştirmek isterseniz oyuncu1 = oyuncu((255, 0, 0), (50, 50)) yerine başka bir şeyler de yazabilirsiniz. Şimdi çözünürlük[1] ve boyut[1] derken ne demek istediğimi anlatayım. Hatırlarsanız listelerde her öğenin bir numarası vardı, listenin ilk elemanın numarası (ya da sırası) 0'idi, ikincinin 1'idi. her ne kadar (800, 600) bir liste olmasa da (tam olarak tupple oluyor bu. Türkçesi demeç, istihza.com'dan bakmanızı öneririm) çok benzer bir yapıdır. çözünürlük[1] dediğimde çözünürlük'ün ikinci elemanına, yani ekranımızın yüksekliğine ulaşmış oluyorum.

Şimdi de ateş etmeyi ekleyelim. Bunun için mermi diye bir class yaratacağım, mermileri mermi_listesi diye bir listede tutacağım ve bu listedeki her elemanın pozisyonunu hareketler() fonksiyonunda hesaplayacağım son olarak da ekrana çizdireceğim.



import pygame, time, random

pygame.init()

#### DEĞİŞKENLER ####

çözünürlük = (800, 600)
devam = True

pencere = pygame.display.set_mode(çözünürlük)


#### CLASSLAR ####

class oyuncu():
    def __init__(self, renk, boyut):
        self.can = 10
        self.boyut = boyut
        self.kare = pygame.Rect((350, çözünürlük[1] - self.boyut[1]), self.boyut)
        self.renk = renk
        self.sağa = False
        self.sola = False
    def hareket(self, yön):
        if yön == "sağa":
            self.sağa = True
        elif yön == "sola":
            self.sola = True
    def hareket_iptal(self, yön):
        if yön == "sağa":
            self.sağa = False
        elif yön == "sola":
            self.sola = False



class mermi(): #mermi diye bir class oluşturduk
    global çözünürlük
    def __init__(self, oyuncu):
        self.kare = pygame.Rect((oyuncu.kare.left + oyuncu.boyut[0] / 2, çözünürlük[1] - oyuncu.boyut[1]), (2,
                                                                                                            3))



#### FONKSİYONLAR ####


def hareketler():
    global oyuncu1, çözünürlük, mermi_listesi
    if oyuncu1.sağa and oyuncu1.kare.right < çözünürlük[0]:
        oyuncu1.kare.left += 1
    if oyuncu1.sola and oyuncu1.kare.left > 0:
        oyuncu1.kare.left -= 1

    for i in mermi_listesi: #mermi listesi'ndeki her elemanı üç piksel yukarıya alıyoruz
        i.kare.top -= 3
        if i.kare.bottom < 0:
            mermi_listesi.remove(i) #mermi ekran dışına çıkarsa siliyoruz


oyuncu1 = oyuncu((255, 0, 0), (50, 50))

#### LİSTELER ####


mermi_listesi = [] #mermilerle daha kolay işlem yapabilmek için bir liste oluşturuyoruz


while devam:
    for event in pygame.event.get():
        if event.type == pygame.QUIT:
            devam = False
        if event.type == pygame.KEYDOWN:
            if event.key == pygame.K_LEFT:
                oyuncu1.hareket("sola")
            if event.key == pygame.K_RIGHT:
                oyuncu1.hareket("sağa")

            if event.key == pygame.K_SPACE: #space'e basınca bir mermi objesi yaratıyoruz
                mermi_listesi.append(mermi(oyuncu1)) #ve mermi_listesi'ne eklyoruz

        if event.type == pygame.KEYUP:
            if event.key == pygame.K_LEFT:
                oyuncu1.hareket_iptal("sola")
            if event.key == pygame.K_RIGHT:
                oyuncu1.hareket_iptal("sağa")


    hareketler()

    pencere.fill((0, 0, 0))
    pygame.draw.rect(pencere, oyuncu1.renk, oyuncu1.kare)

    for i in mermi_listesi: #mermi_listesi'ndeki her elemanı çizidiyoruz
        pygame.draw.rect(pencere, (255, 255, 255), i.kare)
    pygame.display.update()
    time.sleep(0.0025)

pygame.quit()


Burada açıklanacak bir şey yok.

Şimdi de aynı şekilde düşman ekleyelim. Tek fark düşmanın her 3 saniyede bir kendiliğinden oluşacak olması. Bunun için pygame.time.get_ticks() fonksiyonundan faydalanacağız. Bu fonksiyon oyun başladığından beri kaç milisaniye geçmiş onu söyleyecek.


import pygame, time, random

pygame.init()

#### DEĞİŞKENLER ####

çözünürlük = (800, 600)
devam = True
son_düşman_ekleme = pygame.time.get_ticks() #Bununla son düşmanı en son ne zaman eklendiğine
                                                                         #bakacağız

pencere = pygame.display.set_mode(çözünürlük)


#### CLASSLAR ####

class oyuncu():
    def __init__(self, renk, boyut):
        self.can = 10
        self.boyut = boyut
        self.kare = pygame.Rect((350, çözünürlük[1] - self.boyut[1]), self.boyut)
        self.renk = renk
        self.sağa = False
        self.sola = False
    def hareket(self, yön):
        if yön == "sağa":
            self.sağa = True
        elif yön == "sola":
            self.sola = True
    def hareket_iptal(self, yön):
        if yön == "sağa":
            self.sağa = False
        elif yön == "sola":
            self.sola = False



class mermi():
    global çözünürlük
    def __init__(self, oyuncu):
        self.kare = pygame.Rect((oyuncu.kare.left + oyuncu.boyut[0] / 2, çözünürlük[1] - oyuncu.boyut[1]), (2,
                                                                                                            3))



class düşman(): #düşman class'ı
    def __init__(self):
        pos_x = random.randint(0, çözünürlük[0] - 50) #x pozisyonu rastgele belirlenecek
        self.kare = pygame.Rect((pos_x, -50), (50, 50))


#### FONKSİYONLAR ####


def hareketler():
    global oyuncu1, çözünürlük, mermi_listesi
    if oyuncu1.sağa and oyuncu1.kare.right < çözünürlük[0]:
        oyuncu1.kare.left += 1
    if oyuncu1.sola and oyuncu1.kare.left > 0:
        oyuncu1.kare.left -= 1

    for i in mermi_listesi:
        i.kare.top -= 3
        if i.kare.bottom < 0:
            mermi_listesi.remove(i)

    for i in düşman_listesi: #düşman_listesi'ndeki her öğenin hareketini hesaplıyoruz
        i.kare.bottom += 1
        if i.kare.top > çözünürlük[1]:
            düşman_listesi.remove(i) #düşman_listesi'ndeki bir öğe ekran dışına çıkarsa siliyoruz


def düşman_ekle(): #düşman ekleme fonksiyonu
    global son_düşman_ekleme
    if pygame.time.get_ticks() - son_düşman_ekleme > 3000: #düşman üç saniyede bir gelsin diyoruz
        son_düşman_ekleme = pygame.time.get_ticks()
        düşman_listesi.append(düşman())




oyuncu1 = oyuncu((255, 0, 0), (50, 50))

#### LİSTELER ####


mermi_listesi = []
düşman_listesi = [] #düşmanları daha kolay kontrol edebilmek için liste oluşturduk


while devam:
    for event in pygame.event.get():
        if event.type == pygame.QUIT:
            devam = False
        if event.type == pygame.KEYDOWN:
            if event.key == pygame.K_LEFT:
                oyuncu1.hareket("sola")
            if event.key == pygame.K_RIGHT:
                oyuncu1.hareket("sağa")

            if event.key == pygame.K_SPACE: #space'e basınca bir mermi objesi yaratıyoruz
                mermi_listesi.append(mermi(oyuncu1))

        if event.type == pygame.KEYUP:
            if event.key == pygame.K_LEFT:
                oyuncu1.hareket_iptal("sola")
            if event.key == pygame.K_RIGHT:
                oyuncu1.hareket_iptal("sağa")


    hareketler()

    düşman_ekle() #düşman eklenmesinin gerekli olup olmadığını kontrol ediyoruz



    pencere.fill((0, 0, 0))
    pygame.draw.rect(pencere, oyuncu1.renk, oyuncu1.kare)

    for i in mermi_listesi:
        pygame.draw.rect(pencere, (255, 255, 255), i.kare)

    for i in düşman_listesi: #düşman_listesi'ndeki her bir objeyi ekrana çizdiriyoruz.
        pygame.draw.rect(pencere, (255, 255, 255), i.kare)

    pygame.display.update()
    time.sleep(0.0025)

pygame.quit()


Burada da yeni bir şey yok. Şimdi objelerin çarpışıp çarpışmadığına bakacağız. Bunun için çarpışmalar() diye bir fonksiyon yazacağız.


import pygame, time, random

pygame.init()

#### DEĞİŞKENLER ####

çözünürlük = (800, 600)
devam = True
son_düşman_ekleme = pygame.time.get_ticks()

pencere = pygame.display.set_mode(çözünürlük)


#### CLASSLAR ####

class oyuncu():
    def __init__(self, renk, boyut):
        self.can = 10
        self.boyut = boyut
        self.kare = pygame.Rect((350, çözünürlük[1] - self.boyut[1]), self.boyut)
        self.renk = renk
        self.sağa = False
        self.sola = False
    def hareket(self, yön):
        if yön == "sağa":
            self.sağa = True
        elif yön == "sola":
            self.sola = True
    def hareket_iptal(self, yön):
        if yön == "sağa":
            self.sağa = False
        elif yön == "sola":
            self.sola = False



class mermi():
    global çözünürlük
    def __init__(self, oyuncu):
        self.kare = pygame.Rect((oyuncu.kare.left + oyuncu.boyut[0] / 2, çözünürlük[1] - oyuncu.boyut[1]), (2,
                                                                                                            3))



class düşman():
    def __init__(self):
        pos_x = random.randint(0, çözünürlük[0] - 50)
        self.kare = pygame.Rect((pos_x, -50), (50, 50))


#### FONKSİYONLAR ####


def hareketler():
    global oyuncu1, çözünürlük, mermi_listesi
    if oyuncu1.sağa and oyuncu1.kare.right < çözünürlük[0]:
        oyuncu1.kare.left += 1
    if oyuncu1.sola and oyuncu1.kare.left > 0:
        oyuncu1.kare.left -= 1

    for i in mermi_listesi:
        i.kare.top -= 3
        if i.kare.bottom < 0:
            mermi_listesi.remove(i)

    for i in düşman_listesi:
        i.kare.bottom += 1
        if i.kare.top > çözünürlük[1]:
            düşman_listesi.remove(i)
            oyuncu1.can -= 1 #düşman ekran dışına çıkarsa oyuncunun bir canı gider
            print(oyuncu1.can)


def düşman_ekle():
    global son_düşman_ekleme
    if pygame.time.get_ticks() - son_düşman_ekleme > 3000:
        son_düşman_ekleme = pygame.time.get_ticks()
        düşman_listesi.append(düşman())


def çarpışma(): #çarpışma fonksiyonunu yazdık
    global oyuncu1, düşman_listesi, mermi_listesi
    for i in düşman_listesi:
        for k in mermi_listesi:
            if i.kare.colliderect(k.kare):
                düşman_listesi.remove(i)
                mermi_listesi.remove(k)
        if i.kare.colliderect(oyuncu1.kare):
            düşman_listesi.remove(i)
            oyuncu1.can -= 1
            print(oyuncu1.can)





oyuncu1 = oyuncu((255, 0, 0), (50, 50))

#### LİSTELER ####


mermi_listesi = []
düşman_listesi = [] #düşmanları daha kolay kontrol edebilmek için liste oluşturduk


while devam:
    for event in pygame.event.get():
        if event.type == pygame.QUIT:
            devam = False
        if event.type == pygame.KEYDOWN:
            if event.key == pygame.K_LEFT:
                oyuncu1.hareket("sola")
            if event.key == pygame.K_RIGHT:
                oyuncu1.hareket("sağa")

            if event.key == pygame.K_SPACE:
                mermi_listesi.append(mermi(oyuncu1))

        if event.type == pygame.KEYUP:
            if event.key == pygame.K_LEFT:
                oyuncu1.hareket_iptal("sola")
            if event.key == pygame.K_RIGHT:
                oyuncu1.hareket_iptal("sağa")


    hareketler()

    düşman_ekle()
    çarpışma() #çarpışma fonksiyonunu çağırıyoruz



    pencere.fill((0, 0, 0))
    pygame.draw.rect(pencere, oyuncu1.renk, oyuncu1.kare)

    for i in mermi_listesi:
        pygame.draw.rect(pencere, (255, 255, 255), i.kare)

    for i in düşman_listesi:
        pygame.draw.rect(pencere, (255, 255, 255), i.kare)

    pygame.display.update()
    time.sleep(0.0025)

pygame.quit()

Son olarak da çarpışma() fonksiyonunu ekledik. Biraz incelerseniz nasıl çalıştığını anlarsınız.

Pygame'in temeli yaklaşık olarak bu kadar. Bir sonraki derste oyunu biraz daha geliştirip resim, ses falan ekleriz.

20 Şubat 2012 Pazartesi

Pygame (1)

Bir önceki derste de söylediğim gibi bu derste görsel bir şeyler yapmaya başlayacağız. Bunun için pygame kütüphanesini kullanacağız.

Nedir bu Pygame?
Pygame bir grafik kütüphanesidir. Sakın bunu grafik motoru ile karıştırmayın, aynı şey değil. Pygame de Python gibi ücretsiz, açık kaynak kodlu bir yazılımdır. Temelde yaptığı şey kare, çizgi, yuvarlak gibi basit şekilleri çizmek. Sakın bunu azımsamayın! Pek çoğunuzun ismini sık sık duyduğu Metin 2 adlı mmorpg'nin grafikleri pygame ile yapıldı. Gerçi pygame ile üç boyutlu bir oyun yapmak  biraz abartıya kaçıyor ama siz de hemen hemen her türlü iki boyutlu oyunu rahatlıkla yapabilirsiniz. Daha fazla örnek isterseniz www.pygame.org sitesini inceleyebilirsiniz.

Kurulum
Sitede downloads'a tıklarsanız bir çok pygame sürümü olduğunu göreceksiniz. Siz Python versiyonunuza uygun olanını indirin. Yalnız dikkat edin, 64 bit pygame sürümleri sadece Python 2.7 için mevcut. Eğer bilgisayarınızda Python 3.xx 64 bit kurulu ise onu kaldırıp 32 bit yüklemeniz gerekecek. Doğru sürümü indirdikten sonra kurulum sırasında Python'un kurulu olduğu dosyayı göstermeniz lazım. Genelde otomatik olarak tespit ediliyor ama, onun için çok fazla uğraşmanıza gerek yok.

Her şeyi kurduysanız IDLE'ı açın ve import pygame yazıp enter'a basın. Eğer Python herhangi bir şey yazmazsa her şeyi doğru yapmışsınızdır. Yok eğer bir hata verirse demek ki bir yerde yanlışlık var.

İlk Adımlar
Buraya kadar geldiyseniz başlamaya hazırsınızdır. O halde hemen 800x600 bir ekran yapalım:

import pygame
pygame.init()
pencere = pygame.display.set_mode((800, 600))
pygame.display.update()

Bunları yazarsanız karşınıza siyah bir pencere çıkacak. Burada şunu yaptık: önce pygame modülünü çağırdık, sonra pygame.init() fonksiyonu ile her şeyi varsayılan değerlere ayarladık (bu fonksiyonun tam olarak ne yaptığını bilmiyorum ama mutlaka yazılması lazım). Sonra penceremizi tanımladık. Onu da önce pygame modülünden display adlı bir modülün set_mode() diye bir fonksiyonunu çağırarak. Adından da anlaşıldığı gibi bu fonksiyon ekran ayarını yapıyor. Dikkat ettiyseniz orada çift parantez kullandım. Sebebi basit, set_mode() fonksiyonu birden çok değer alıyor (çözünürlük, derinlik, pencere kenarlarının olup olmaması gibi şeyler, ayrıntılı bilgi için buraya bakabilirsiniz), geriye kalanlar yazılmadığı zaman pygame onları varsayılan olarak ayarlıyor. Eğer başka özellikleri ayarlamak isteseydik pygame.display.set_mode((800, 600), pygame.FULLSCREEN) gibi bir şeyler yazacaktık. Son olarak da update() fonksiyonu var. Aslında update() fonksiyonu argüman olarak kare ya da kareler listesi alır ve her çağrıldığında sadece o kareleri yeniler (örnek: pygame.display.update(kare1, kare2, kare3), ama eğer herhangi bir argüman vermezsek sahnedeki bütün objeleri yeniler. Bu aşamada herhangi bir argüman vermemize gerek yok.

Bu programı çalıştırdığınızda bir sorun fark etmiş olabilirsiniz, sanki çıkan pencere donup da hata veriyormuş gibi. Aslında ortada bir hata yok, sadece pygame'e ekranı çizdikten sonra ne yapması gerektiğini söylemedik, o kadar. En sona pygame.quit() yazarsanız sorun kalmayacaktır. Pencere bir anda çıkıp kapanacak. Bunu engellemek için şimdilik daha önce yaptığımız gibi input() fonksiyonunu kullanabilirsiniz.

Şimdi penceremize biraz renk ekleyelim. Herhangi bir yüzeyi, renk ile doldurmak için yüzey_adı.fill((renk_kodu)) fonksiyonunu kullanacağız. Hemen bir örnek yapalım:


import pygame
pygame.init()
pencere = pygame.display.set_mode((800, 600))
pencere.fill((255, 255, 255))
pygame.display.update()
pygame.quit()

Gördüğünüz gibi penceremizin arka planı artık beyaz. Renk kodu olarak yazdığımız sayılar size bir şey ifade etmiyorsa hemen açıklayayım. RGB kısaltmasını hepiniz duymuşsunuzdur, Red Green Blue'dan gelir. İşte yazdığımız ilk sayı kırmızıya, ikinci sayı yeşile, üçüncüsü de maviye denk gelir. 0 - 255 arasında istediğiniz bir sayı yazabilirsiniz, sayı büyüdükçe renk miktarı da artar.

Şimdi de ekrana bir kare çizdirelim.

import pygame
pygame.init()
pencere = pygame.display.set_mode((800, 600))
kare = pygame.Rect((50, 50), (100, 100))
pencere.fill((255, 255, 255))
pygame.draw.rect(pencere, (0, 255, 0), kare)
pygame.display.update()
pygame.quit()

Önce pygame.Rect((sol_üst_köşenin_koodrinatları), (karenin_boyutları)) fonksiyonu ile bir kare tanımladık. Burada dikkat etmeniz gereken şey koordinat sisteminin sol üst köşeden başlaması. Yani (0, 0) noktası sol üst köşe, y koordinatı aşağıya gittikçe artar, x koordinatı ise sola gittikçe artar. pencere.fill()'dan sonra da pygame.draw.rect(yüzey, (karenin_rengi), karenin_kendisi) fonksiyonu ile de kareyi pencere adlı yüzeye çizdirdik. pygame.draw.rect()'in pencere.fill()'dan sonra olması öncemli, yoksa ekrana önce kare çizilirdi, sonra da bütün ekran beyaza boyanırdı ve biz kareyi görmezdik.

Şimdi gelelim asıl önemli konuya, kareyi nasıl hareket ettireceğiz? Bunun için bir döngü yaratmalıyız ki python kareyi sadece bir kere çizdirip programı sonlandırmasın. Demek ki bir adet while döngüsüne ihtiyacımız var.

import pygame, time
pygame.init()
pencere = pygame.display.set_mode((800, 600))
kare = pygame.Rect((50, 50), (100, 100))
devam = 1
while devam == 1:
    pencere.fill((255, 255, 255))
    kare.right += 1
    pygame.draw.rect(pencere, (0, 255, 0), kare)
    pygame.display.update()
    time.sleep(0.025)

Kareyi hareket ettirmek için karenin sağ kenarının koordinatını her döngüde bir piksel arttırdım. Bunu gördüğünüz gibi kare.right ile yaptım. Aynı şekilde kare.left'i de kullanabilirdim. Ya da aşağı - yukarı hareket ettirmek için kare.top ya da kare.bottom'ı da kullanabilirdim. Fark ettiyseniz bir de time modülünü import edip time.sleep() fonksiyonunu kullandım. Bunu yapmamdaki amaç her döngü sonunda bilgisayarın 0.025 saniye duraklaması. Yoksa bilgisayar hem programı çalıştırabildiği kadar hızlı çalıştırır ve muhtemelen biz kareyi görene kadar pencere dışına çıkar hem de her bilgisayarda program işlemciye bağlı olarak farklı hızlarda çalışır. Yetmiyormuş gibi işlemci de gücünün 100%'ünü sadece bunun için harcar.

Kare hareket ediyor, güzel ama şimdi de yeni bir sorun daha çıktı ortaya: pencere düzgün kapanmıyor. Hemen çaresine bakalım...

import pygame, time, sys
pygame.init()
pencere = pygame.display.set_mode((800, 600))
kare = pygame.Rect((50, 50), (100, 100))
devam = 1
while devam == 1:
    for event in pygame.event.get():
        if event.type == pygame.QUIT:
            pygame.quit()
            sys.exit()
    pencere.fill((255, 255, 255))
    kare.right += 5
    pygame.draw.rect(pencere, (0, 255, 0), kare)
    pygame.display.update()
    time.sleep(0.025)

Önce sys diye bir modül import ettim, döngüye girdikten sonra da
    for event in pygame.event.get():
        if event.type == pygame.QUIT:
            pygame.quit()
            sys.exit()
diye bir şey ekledim. Artık çarpıya bastığınızda pencere sorunsuz bir şekilde kapanacaktır. IDLE şöyle bir şey diyebilir:
Traceback (most recent call last):
  File "C:/Users/GameOver/Desktop/pencere.py", line 15, in <module>
    sys.exit()
SystemExit
aldırmayın, hata falan yok. Şimdilik de bu yazdıklarımı boş verin, ileride ne olduğunu zaten anlayacaksınız.

Biraz beklerseniz karenin ekranın dışına çıktığını fark edeceksiniz. Bunu hemen önleyelim. Kare ekranın sınırına geldiğinde öteki tarafa gitsin.


import pygame, time, sys
pygame.init()
pencere = pygame.display.set_mode((800, 600))
kare = pygame.Rect((50, 50), (100, 100))
devam = 1
sola_git = True
while devam == 1:
    for event in pygame.event.get():
        if event.type == pygame.QUIT:
            pygame.quit()
            sys.exit()
    pencere.fill((255, 255, 255))
    if kare.right >= 800:
        sola_git = True
    if kare.left <= 0:
        sola_git = False
    if sola_git:
        kare.left-= 5
    else:
        kare.right += 5
    pygame.draw.rect(pencere, (0, 255, 0), kare)
    pygame.display.update()
    time.sleep(0.025)

Şimdi sola_git diye bir değişken tanımladım ve değerini True yaptım. while döngüsünün içine ise birkaç şart ekledim.

if kare.right >= 800:
    sola_git = True

Bunnu anlamı eğer karenin sağ tarafı ekranın genişliğini (yani x = 800'ü geçerse) geçerse sola_git değişkenini True yap.


if kare.left <= 0:
    sola_git = False

Bunun anlamı da eğer karenin solu ekranın soluna gelirse (yani x = 0'ı geçerse) sola_git değişkeni False. Bundan sonraki if ve elif şartları da sola_git değişkeninin True ya da False olmasına göre karenin x koordinatını 5 arttırır ya da 5 azaltır.

Gelelim bu dersin asıl önemli konusuna; kontroller. Hemen kodu yazayım, sonra gerekli açıklamaları yaparım.


import pygame, time, sys
pygame.init()
pencere = pygame.display.set_mode((800, 600))
kare = pygame.Rect((50, 50), (100, 100))
devam = 1
while devam == 1:
    for event in pygame.event.get():
        if event.type == pygame.QUIT:
            pygame.quit()
            sys.exit()
        if event.type == pygame.KEYDOWN:
            if event.key == pygame.K_LEFT:
                kare.left -= 1
            if event.key == pygame.K_RIGHT:
                kare.right += 1
            if event.key == pygame.K_UP:
                kare.top -= 1
            if event.key == pygame.K_DOWN:
                kare.bottom += 1
             
    pencere.fill((255, 255, 255))
    pygame.draw.rect(pencere, (0, 255, 0), kare)
    pygame.display.update()
    time.sleep(0.025)

Burada az önceki koda yazdığım sola_git değişkenini ve ona bağlı olan her şeyi sildim, şimdilik ona ihtiyacımız yok. Onun yerine while döngüsünün başındaki for döngüsüne ekleme yaptım. Gördüğünüz gibi çıkış fonksiyonundan hemen sonra if event.type == pygame.KEYDOWN diye bir şey ekledim. Bu "eğer klavyeden bir tuş basılırsa" anlamına gelir. Daha sonra da if event.key == pygame.K_LEFT yazdım, bunun anlamı da "eğer basılan tuş sol olursa"dır. Aynı şeyi sağ, yukarı ve aşağı için yaptım. Klavyedeki bütün tuşlardan bu şekilde girdi alabilirsiniz. Bütün tuşların karşılıklarını buradan bulabilirsiniz.

Tabi yazdığımız bu oyunda karemiz çok yavaş hareket ediyor ve her hareketi için tuşu bırakıp tekrar basmamız gerekiyor. Basılı tutunca hareket etmesini sağlamanın birkaç yolu var. En basiti while döngüsünden önce pygame.key.set_repeat(zaman_aralığı, basılma_sayısı) satırını eklemek. Zaman aralığı dediğim mili saniye  cinsinden geçecek zaman, basılma_sayısı ise o zaman içinde tuşun kaç kere basıldığıdır. Böyle anlatınca anlaşılması biraz zor oluyor ama o satırı kodunuza ekleyip sayılarla biraz oynarsanız hemen anlarsınız. Kısaca karenin basar basmaz durmandan harekete başlaması için pygame.key.set_repeat(1, 1) gibi bir şey yazmanız yeterli olacaktır.

Son olarak da çok önemli bir konu olan çarpışmaya değinmek istiyorum. Başlangıç aşamasında sadece kareleri kullanacağımız için karelerin çarpışmasını anlatacağım sizlere. Pygame'in bunun için çok güzel bir fonksiyonu var: kare1.colliderect(kare2) . Eğer kare1 kare2'ye çarpıyorsa bu fonksiyon True değerini verecektir. Yok eğer çarpmıyorsa False değerini verir. Hemen bir örnek yapalım.

import pygame, time, sys
pygame.init()
pencere = pygame.display.set_mode((800, 600))
kare = pygame.Rect((50, 50), (100, 100))
kare2 = pygame.Rect((300, 50), (100, 100))
devam = 1
pygame.key.set_repeat(1, 1)
while devam == 1:
    for event in pygame.event.get():
        if event.type == pygame.QUIT:
            pygame.quit()
            sys.exit()
        if event.type == pygame.KEYDOWN:
            if event.key == pygame.K_LEFT:
                kare.left -= 1
            if event.key == pygame.K_RIGHT:
                kare.right += 1
            if event.key == pygame.K_UP:
                kare.top -= 1
            if event.key == pygame.K_DOWN:
                kare.bottom += 1

    if kare.colliderect(kare2):
        if kare.right < kare2.left + 2 :
            kare.right = kare2.left
        elif kare.left > kare2.right - 2:
            kare.left = kare2.right
        if kare.top > kare2.bottom - 2:
            kare.top = kare2.bottom
        elif kare.bottom < kare2.top + 2:
            kare.bottom = kare2.top
    pencere.fill((255, 255, 255))
    pygame.draw.rect(pencere, (0, 255, 0), kare)
    pygame.draw.rect(pencere, (255, 0, 0), kare2)
    pygame.display.update()
    time.sleep(0.025)

Bu örnekte sadece if kare.colliderect(kare2) şartından sonrasını ekledim. Sanırım çok fazla açıklamaya gerek yok. Eğer kafanız karışırsa bir kağıda orijini sol üst köşe olan bir koordinat sistemi çizin ve yazdığım şartları hayal edin.

Bu ders için bu kadarı yeter sanırım. Sonraki derste basit bir uçak oyunu yapacağız, daha da sonra çeşitli grafikler, resimler, sesler ekleyeceğiz. Kendinize çok iyi bakın.


18 Şubat 2012 Cumartesi

Python'a devam (4)

Herkese merhaba! Biraz uzun bir aradan sonra yeni bir ders yazmaya karar verdim! Hepinizin de gördüğü gibi sonunda çalışan bir oyun yazabildim. Tabi bu oyunu yazarken bir çok şey öğrendim, gaza geldim ve sizlere anlatmaya karar verdim.

Her şeyden önce koyun sayma uygulaması gibi bir şey yapmayacaksanız dokumentasyon şart! Yani tam olarak oyununuzun içeriği ne olacak, nasıl çalışacak, nerede nasıl bir fonksiyon kullanacaksınız gibi aklınıza gelen her şeyi bir kağıda yazacaksınız (Word belgesine de yazabilirsiniz tabi :P). Bunu yapmazsanız eninde sonunda her şey birbirine girecektir. Stairway to Earth'ü bile bu durumdayken geliştirmek çok zor, çünkü kod çok karıştı ve yazarken ileride şöyle bir şey eklemek istersem nasıl eklerim diye düşünmediğimden herhangi bir şeyi eklemek için çok uğraşmak gerekiyor.

İkinci öğrendiğim şey ise kullandığınız dil nesne tabanlı programlamaya (object oriented programming) müsaitse (Python gibi) bundan mutlaka faydalanın! Python bu amaç için class (sınıf) diye bir yapı kullanıyor. İşte bu derste de class'lardan bahsedeceğim.

Önce bir class yaratalım:

class oyuncu():
    tanım = "Bu bir oyuncu"
    ek_bigi = "Oyuncu bir oyunu oynayan kişidir."

Burada yaptığımız şey oyuncu adında bir sınıf yaratmak oldu. Daha önce öğrendiğimiz def'ten çok farklı değil. Şimdi bu sınıfa ait bir obje yaratalım:

oyuncu1 = oyuncu()

Şimdi oyuncu1'i çağırdığımız zaman Python bize <__main__.oyuncu object at 0x02B31650> gibi bir çıktı verecek. Tabi bu aşamada biz bunun ne anlama geldiğini ve bununla ne yapabileceğimizi bilmiyoruz. Boşverin, zaten ben de henüz bilmiyorum, bize asıl lazım olacak şey kendi yazdıklarımız. Her birisine ulaşmak için şöyle bir yol izlemelisiniz: obje_adı.ulaşmak_istediğiniz değer. Yani oyuncu1.tanım yazarsanız "Bu bir oyuncu" çıktısını alırsınız. Aynı şekilde ek_bilgi'ye de ulaşabilirsiniz. Tabi class'ı sadece bir oyuncuyu tanımlamak için kullanmadık. O halde hemen bir oyuncu daha ekleyelim:

oyuncu2 = oyuncu()

Artık iki oyuncumuz var. Ama tahmin edebileceğiniz gibi ikisi de aynı özellikleri taşıyor. İstersek her zaman bu iki değişkeni değiştirebiliriz, mesela oyuncu1.ek_bilgi = "Büyücü" dersek oyuncu1'in ek_bilgi'si artık "Oyuncu bir oyunu oynayan kişidir." yerine "Büyücü" olacak. Peki bunun daha kolay bir yolu yok mu? Bir obje yarattığımız zaman o objenin diğerlerinden farklı olmalarını nasıl sağlarız? Cevabı çok basit:
class oyuncu():
    tanım= "Bu bir oyuncu"
    ek_bilgi = "Oyuncu bir oyunu oynayan kişidir."
    def __init__(self, oyuncu_adı):
        self.adı = oyuuncu_adı

oyuncu1 = oyuncu("Anton")
oyuncu2 = oyuncu("Damla")

Şimdi oyuncu1.adı yazdığınız zaman "Anton", oyuncu2.adı yazdığınız zaman ise "Damla" çıktısını alırsınız. Peki __init__() de neymiş? self'i neden kullandık?

__init__() aynı append gibi bir fonksiyon (aslında bunlar gibi özel fonksiyonlara metot deniyor, önceden söyleseydim daha iyi olurdu tabi). Bu metot class'ın değer alabileceğini söylüyor. İlk yazdığım self ise o değişkenin sadece bir objeye ait olduğunu anlatıyor (self zorunlu bir şey değil bu arada, onun yerine ali de yazabilirsiniz ama genelde self yazılır). tanım ve ek_bilgi'nin başında self olmadığı için bu ikisi oyuncu() sınıfını kullanarak yarattığımız her obje için ortak olacaklardır. Yani oyuncu1.tanım ve oyuncu2.tanım aynı şeyi ifade ederken (tabi sonradan değiştirmediyseniz) oyuncu1.adı ile oyuncu2.adı farklı şeyleri ifade edecek.

Az önce fark ettiğiniz gibi def'i kullandım. Bu demek oluyor ki class'ların içine istediğimiz fonksiyonları tanımlayabiliyoruz. O halde oyuncu()'ya yeni bir şeyler ekleyelim


class oyuncu():
    tanım= "Bu bir oyuncu"
    ek_bilgi = "Oyuncu bir oyunu oynayan kişidir."
    def __init__(self, oyuncu_adı, can):
        self.adı = oyuncu_adı
        self.can = can
    def hasar_aldı(hasar):
        self.can -= hasar
    def can_aldı(can_miktarı):
        self.can += can_miktarı

oyuncu1 = oyuncu("Bulrog", 100)
oyuncu2 = oyuncu("zaLim_BÜyÜcü_24", 10)

devam = 1

while devam:
    girdi = input("Kim vurdu? ")
    if girdi.lower() == "bulrog":
        oyuncu2.hasar_aldı(1)
    elif girdi.lower() == "zalim_büyücü_24":
        oyuncu1.hasar_aldı(150)
    else:
        print("Öyle bir oyuncu yok.")

    if oyuncu1.can <= 2 or oyuncu2.can <= 0:
        devam = 0

Bu şekilde iki oyuncuyu kolaylıkla yönetebiliriz. Belki sadece iki obje varsa buna gerek duymayabilirsiniz ama iki değil de on oyuncu olduğunu düşünün, o zaman hepsi için canlarını, adlarını ve diğer özelliklerini tanımlamak çok uzun sürecektir. Bunun gibi bir çok durumda class'lar hayatınızı kolaylaştıracak.

Evet, artık görsel bir şeyler yapmak için hazırsınız! Bir sonraki derste pygame'den bahsedeceğim, birkaç ders sonra da basit bir uçak ya da araba yarışı oyunu yapacağız. Şimdilik sağlıklı kalın, bu kış aylarında kendinize çok dikkat edin.

29 Kasım 2011 Salı

Python'a devam (3)

Merhaba arkadaşlar. Bakalım en son nerede kalmıştık... Ah evet, metin tabanlı bir oyun yazmıştık ve oyunu biraz geliştirecektik. Bu derste listelerden bahsedeceğim. Liste dediğimiz şeyi aslında bildiğimiz küme. Kendisini şöyle tanımlayabiliriz:

ilk_listem = []

Tabi bu boş bir liste oldu, buna eleman eklemekten başka bir şey yapmanız mümkün değil. Haydi o zaman dolu bir liste tanımlayalım:

ilk_listem = [1, 2, 3]

Şimdi üç elemanlı bir listemiz oldu. Listeyi böyle tanımlayıp bırakırsak biraz saçma olur tabi, muhtemelen onu çağırmak isteyeceğiz. Bunun için ismini yazmanız yeterli:

>>> ilk_listem
[1, 2, 3]

Bir dosyaya kaydedecek olursanız da tahmin edebileceğiniz gibi şöyle bir şey yazmanız gerekir:

ilk_listem = [1, 2, 3]
print(ilk_listem)

Üstteki iki satırın kayıtlı olduğu dosyayı çalıştırsanız yine [1, 2, 3] çıktısını alacaksınız. Şimdi bu liste ile biraz işlem yapalım. Mesela bir isim eklemeyi deneyebiliriz. Bunun için append() diye bir fonksiyon kullanacağız.

>>> ilk_listem.append(4)
>>> ilk_listem
[1, 2, 3, 4]

Bu şekilde listemize istediğimiz kadar eleman ekleyebiliriz. Buna benzer bir şekilde listeden eleman çıkarabiliriz. Kullanacağımız fonksiyon remove() fonksiyonu.

>>> ilk_listem.remove(4)
>>> ilk_listem
[1, 2, 3]

Buraya kadar bir sorun yoksa ufak bir liste yönetici program yazalım.

yöneticiler_listesi = ["anton", "tron", "bill gates"]

print("Merhaba kullanıcı. İsmin ne?")

isim = input()
if isim.lower() in yöneticiler_listesi:
    print("Listeye yönetici eklemek için 1'e")
    print("Listeden yönetici silmek için 2'ye basınız")
    işlem = input()
    if işlem == "1":
        ekle = input("Eklemek istediğiniz ismi giriniz: ")
        yöneticiler_listesi.append(ekle)
        print("Yöneticiler listesi güncellendi.")
        print("Yeni liste: ", yöneticiler_listesi)
    elif işlem == "2":
        sil = input("Silmek istediğiniz ismi giriniz: ")
        yöneticiler_listesi.remove(sil)
        print("Yöneticiler listesi güncellendi.")
        print("Yeni liste: ", yöneticiler_listesi)
    else:
        print("Öyle bir yönetici yok.")

Burada bahsetmediğim bir tek "in" işlemcisi var ama onu da tahmin etmek zor değil. "in" işlemcisi yazdığınız elemanın liste içinde olup olmadığını kontrol eder. Tabi bu program sadece bir kere çalışıp kapandığı için çok işe yaramayacaktır. Bunu engellemek için daha önce bahsettiğim def()'i kullanabilirsiniz. Ya da birazdan anlatacağım while döngüsü de işinizi görecektir. Hatta while bu durumda daha kullanışlı olacaktır.

"while" koşula bağlı bir döngüdür. Koşul sağlandığı sürece döngü devam eder. Hemen bir örnek üzerinde göstereyim:

devam = 1

while devam == 1:
    print("Döngü devam ediyor")
    devam_edelim_mi = input("Devam edelim mi (e/h): ")
    if devam_edelim_mi == "e":
        devam = 1
    else:
        devam = 0
print("Döngü sona erdi")

Bu programı çalıştırdığınızda devam = 1 satırından sonra program bir döngüye girecek ve "Devam edelim mi?" sorusuna "e" cevabını verdiğiniz sürece döngüden çıkmayacaktır. Şimdi olmasa bile daha kompleks oyunlar yazarken bu döngüden bol bol yararlanacaksınız. Bu derste bahsetmek istediğim birkaç liste fonksiyonu daha var. Onları da kısaca anlatacağım, bir sorunuz olursa yorum yazabilir ya da daha ayrıntılı bir anlatım için istihza.com'a bakabilirsiniz.

extend()

Eğer append() ile aynı anda birden fazla eleman eklemeyi denemişseniz muhtemelen başarısız olmuşsunuzdur. Bu noktada imdadımıza extend() yetişiyor. Kullanımı şu şekilde:

>>> liste = []
>>> liste.extend(["eleman1", "eleman2", "eleman3"])

Eğer aynı şekilde append() ile yazarsanız da eklendiğini görürsünüz ancak append() eklediğiniz bir liste olur. Yani liste'nin içine başka bir listeyi bir eleman olarak eklemiş olursunuz. İsterseniz deneyelim:

>>> liste.append(["yeni eleman", "yeni eleman 2", "yeni eleman 3"])
>>> print(liste)
["eleman1", "eleman2", "eleman3", ["yeni elman", "yeni eleman 2", "yeni eleman 3"]]

Hazır liste içine liste eklemekten bahsetmişken aynı şeyi "+" ile de yapabileceğinizi belirtmeliyim. Bunlar haricinde listelerin birçok fonksiyonu var ama bunlar şimdilik bize yetecektir. Şimdi oyunumuza geçelim. Yaptığım değişiklikleri yorum olarak kodun içine yazdım. IDLE ile açarsanız kırmızı satırları göreceksiniz.


#en başa çantamızı ekleyelim ve bölümün başındaki yazıları
#tekrar tekrar yazdırmamak için bölüm_1_göster ve bölüm_2_göster
#diye iki değişken tanımlayalım.
çanta = []
tahta = False
bölüm_1_göster = bölüm_2_göster = True

def ana_menü():
    print("")
    print("1. Yeni Oyun")
    print("2. Yardım")
    print("3. Çıkış")

    işlem = input()

    if işlem == "1":
        bölüm_1()
    elif işlem == "2":
        yardım()
    elif işlem == "3":
        print("Oyunumu oynadığınız için teşekkürler.")
    else:
        print("Yanlış giriş yaptınız.")
        yardım()

def yardım():
    print("Oyunu size sunulan seçeneklerin başındaki")
    print("numaraları girerek oynayabilirsiniz.")
    ana_menü()

def bölüm_1():
    global çanta, tahta, bölüm_1_göster
    #bu if'in sonunda bölüm_1_göster'i False yapıyoruz
    #bölüm_1()'i bir daha çağırırsak Python burayı atlaycaktır.
    if bölüm_1_göster:
        print("")
        print("Bir odada uyandınız. Oraya nasıl geldiğinizi")
        print("hatırlamıyorsunz.")
        bölüm_1_göster = False
    print("")
    print("1. Kapıyı aç")
    print("2. Etrafa bak")
    #artık sadece tahtayı görmemiz yetmiyor, gördükten sonra
    #onu almamız da gerekiyor.
    if tahta:
        print("3. Tahtayı al.")
    #yeni öğrendiğimiz "in" ile çantanın "tahta"nın çantada olup
    #olmadığını kontrol ediyoruz. Çantada ise "3. Tahta ile camı
    #kır." seçeneğini ekliyoruz.
    if "tahta" in çanta:
        print("3. Tahta ile camı kır.")

    hareket = input()

    if hareket == "1":
        print("Kapı kilitli.")
        bölüm_1()
    elif hareket == "2":
        print("Oda karanlık, kapı kilitli. Dışarıyı")
        print("göremeyeceğiniz kadar kirlenmiş bir")
        print("pencere var. Yerde birkaç tahta var.")
        tahta = True
        bölüm_1()
    elif hareket == "3" and tahta == True:
        print("Tahtayı aldınız.")
        #burada append() ile tahtayı çantamıza ekliyoruz.
        çanta.append("tahta")
        tahta = False
        bölüm_1()
    elif hareket == "3" and "tahta" in çanta:
        print("Tahta ile camı kırdınız.")
        #remove() ile tahtayı çanta'dan siliyoruz.
        çanta.remove("tahta")
        bölüm_2()
    elif hareket == "çanta":
        if len(çanta) == 0:
            print("Çantam boş.")
            bölüm_1()
        else:
            print("Çantamda", çanta, "var.")
            bölüm_1()
    else:
        print("Yanlış giriş yaptınız.")
        bölüm_1()

def bölüm_2():
    global bölüm_2_göster
    if bölüm_2_göster:
        print("")
        print("Pencereden sokağa atladınız. Eski fabrikaların")
        print("olduğu bir yerdesiniz. Görünüşe göre hepsi terk")
        print("edilmiş ve etrafta hiç insan yok. Sokağın")
        print("karşısında bir araba görüyorsunuz.")
        bölüm_2_göster = False
    print("")
    print("1. Arabaya doğru koş.")
    print("2. Koşarak kaç.")

    hareket = input()

    if hareket == "1":
        print("Arabayı çalıştırdığınız anda bunun bir hata")
        print("olduğunu anladınız. En yakındaki binadan")
        print("silahlı üç kişi çıktı. Sizi gördükleri gibi")
        print("üstünüze ateş açtılar. En son gördüğünüz şey")
        print("yüzünüze doğrultulmuş bir namlu oldu.")
    elif hareket == "2":
        print("En yakındaki köşeyi dönmeden hemen önce arabanın")
        print("önünde durduğu binadan silahlı üç kişinin")
        print("çıktığını gördünüz. O anda ne kadar doğru bir")
        print("karar verdiğinizi anladınız. Oradan uzaklaşmak")
        print("beş dakikanızı aldı. Orada her ne olduysa artık")
        print("sizi ilgilendirmiyordu...")
        tahta = False
    else:
        print("Yanlış giriş yaptınız.")
        bölüm_2()

ana_menü()


Artık nasıl bir çanta (ya da inventory) oluşturabileceğinizi bildiğinize göre güzel bir oyun yazabilirsiniz. Metin tabanlı oyunlara örnek isterseniz Zork serisini inceleyebilirsiniz.

21 Ocak 2011 Cuma

Python'a devam... (2)

Son yazımda metin tabanlı bir oyun yazma sözüm vardı. Bunun için bilmeniz gereken iki fonksiyon kaldı: def ve global.

def
def aslında bir fonksiyon tanımlama fonksiyonu. Yani bu fonksiyon sayesinde kendiniz istediğiniz gibi fonksiyon yazabiliyorsunuz. Kullanımı şöyle:

def benim_fonksiyonum():
    print(“Artık benim de bir fonksiyonum var!”)

Bu şekilde fonksiyonu tanımladık, çarğırmak için ise input()'ta olduğu gibi benim_fonksiyonum() yazmanız yeterli. Peki input() ve print()'te olduğu gibi bir argüman kullanamaz mıyız? Tabi ki de kullanırız. Bunun için fonksiyonu şu şekilde tanımlamanız yeterli:

def merhaba(isim):
    print(“Merhaba “, isim, “ ben Dünya!”)

merhaba(“Damla”)

Tahmin edebileceğiniz gibi buradan “Merhaba Damla, ben Dünya!” çıktısını alacaksınız. Şimdiye kadar Python'un bahsetmediğim bir özelliğini anlatmak istiyorum. Python kodu okurken satır satır okur, satır atlamaz. Bu yüzden şu şekilde yazarsanız hata verecektir:

merhaba(“Damla”)

def merhaba(isim):
    print(“Merhaba “, isim, “ ben Dünya!”)

Sıra merhaba(“Damla”) satırına geline kadar merhaba() diye bir fonksiyon tanımlı olmadığı için Python geriye kalan koda bakmadan hata verecektir. Aynı şey değişkenler için de geçerli. Bu yüzden fonksiyonlarınızı ve değişkenlerinizi kodunuzun başında tanımlarsanız daha rahat edersiniz. Diyelim ki fonksiyon dışında bir değişkenimiz var ve onunla bir işlem yapmak istiyorsunuz. Muhtemelen şöyle bir şey yazmayı düşünürsünüz:

değişken = 25

def işlem(x):
    değişken = x + 5

işlem(değişken)
print(değişken)

Bu kodu çalıştırdığınızda işlem() fonksiyonunun değişkenin değerini 5 arttırmasını bekliyorsunuz. Oysa değişkeni print() ile bastırdığınızda Python inatla 25 değerini döndürüyor. Buradaki sorun şundan kaynaklanıyor, def ile tanımladığınız fonksiyonun içindeki değişkenler sadece o fonksiyonda tanımlı kalıyor. Yani işlem() içindeki değişken ile baştaki değişken tamamen farklı şeyler. Bu sorunu iki şekilde düzeltebiliriz. İlk yol “global”ı kullanmak:

değişken = 25

def işlem(x):
    global değişken
    değişken = x + 5

işlem(değişken)
print(değişken)

Kodunuzu bu şekilde çalıştırırsanız tam olarak istediğiniz gibi çalışacaktır. İkinci yol da “return”den geçiyor. Şöyle ki:

değişken = 25

def işlem(x):
    değişken = x + 5
    return değişken

değişken = işlem(değişken)
print(değişken)

Şimdi ne yaptık? “return” fonksiyonu herhangi bir değer döndürebilir. Bu durumda işlem() içinde tanımladığımız değişkeni döndürdü ve işlem()'in dışında tanımladığımız değişkene eşitledi. Şimdi fonksyon tanımlarını kullanarak yeni bir hesap makinesi yazalım.

def hesap_makinesi():
    print(“Toplama işlemi için 1 yazınız.”)
    print(“Çıkarma işlemi için 2 yazınız.”)
    print(“Çarpma işlemi için 3 yazınız.”)
    print(“Bölme işlemi için 4 yazınız.”)

    işlem = input()
    if işlem == “1” or işlem == “2” or işlem == “3” or işlem == “4”:
        a = int(input(“İlk sayıyı giriniz: “)
        b = int(input(“İkinci sayıyı giriniz: “)
    else:
        print(“Yanlış giriş yaptınız.”)
        hesap_makinesi()

    if işlem == “1”:
        print(a + b)
    elif işlem == “2”:
        print(a – b)
    elif işlem == “3”:
        print(a * b)
    elif işlem == “4”:
        print(a / b)


    print(“Başka bir işlem yapmak ister misiniz? (e/h): “)
    seçim = input()

    if seçim == “e”:
        hesap_makinesi()
    else:
        print(“Hesap makinemi kullandığınız için teşekkürler.”)

hesap_makinesi()

Bu kodu çalıştırdığınızda göreceksiniz ki kullanıcı istemediği taktirde program sona ermiyor. Bunu he defasında hesap_makinesi() fonksiyonunu çağırarak sağlıyoruz. Buraya kadar bir sorun yoksa basit bir metin tabanlı macera oyunu yazmaya hazırsınız demek.

tahta = False

def ana_menü():
    print("")
    print("1. Yeni Oyun")
    print("2. Yardım")
    print("3. Çıkış")

    işlem = input()

    if işlem == "1":
        bölüm_1()
    elif işlem == "2":
        yardım()
    elif işlem == "3":
        print("Oyunumu oynadığınız için teşekkürler.")
    else:
        print("Yanlış giriş yaptınız.")
    yardım()

def yardım():
    print("Oyunu size sunulan seçeneklerin başındaki")
    print("numaraları girerek oynayabilirsiniz.")
    ana_menü()

def bölüm_1():
    global tahta
    print("")
    print("Bir odada uyandınız. Oraya nasıl geldiğinizi")
    print("hatırlamıyorsunz.")
    print("")
    print("1. Kapıyı aç")
    print("2. Etrafa bak")
    if tahta == True:
        print("3. Tahta ile camı kır.")

    hareket = input()

    if hareket == "1":
        print("Kapı kilitli.")
        bölüm_1()
    elif hareket == "2":
        print("Oda karanlık, kapı kilitli. Dışarıyı")
        print("göremeyeceğiniz kadar kirlenmiş bir")
        print("pencere var. Yerde birkaç tahta var.")
        tahta = True
        bölüm_1()
    elif hareket == "3" and tahta == True:
        print("Tahta ile pencereyi kırdınız.")
        bölüm_2()
    else:
        print("Yanlış giriş yaptınız.")
        bölüm_1()

def bölüm_2():
    print("")
    print("Pencereden sokağa atladınız. Eski fabrikaların")
    print("olduğu bir yerdesiniz. Görünüşe göre hepsi terk")
    print("edilmiş ve etrafta hiç insan yok. Sokağın")
    print("karşısında bir araba görüyorsunuz.")
    print("")
    print("1. Arabaya doğru koş.")
    print("2. Koşarak kaç.")

    hareket = input()

    if hareket == "1":
        print("Arabayı çalıştırdığınız anda bunun bir hata")
        print("olduğunu anladınız. En yakındaki binadan")
        print("silahlı üç kişi çıktı. Sizi gördükleri gibi")
        print("üstünüze ateş açtılar. En son gördüğünüz şey")
        print("yüzünüze doğrultulmuş bir namlu oldu.")
        ana_menü()
    elif hareket == "2":
        print("En yakındaki köşeyi dönmeden hemen önce arabanın")
        print("önünde durduğu binadan silahlı üç kişinin")
        print("çıktığını gördünüz. O anda ne kadar doğru bir")
        print("karar verdiğinizi anladınız. Oradan uzaklaşmak")
        print("beş dakikanızı aldı. Orada her ne olduysa artık")
        print("sizi ilgilendirmiyordu...")
        tahta = False
        ana_menü()

ana_menü()

Şimdi burada ne yaptık adım adım inceleyelim. “tahta = False”un ne olduğunu açıklamadım sanırım ama çok da zor bir şey değil. “tahta” bildiğimiz değişken “False” değeri ise tahmin edebileceğiniz gibi “yanlış” anlamına geliyor. Eğer liseden mantık konusunu hatırlarsanız oradaki 0'a denk geliyor. Tabi bunun tersi de “True” değeri. Burada dikkat etmeniz gereken nokta ikisinin de büyük harfle yazıldığı. Onun haricinde yeni bir şey yok. Böyle bir şey yazarken dikkat etmeniz bir başka şey ise ilk fonksiyonunuzu (bu durumda ana_menü() fonksiyonu) kodunuzun en sonunda çağırmanız gerektiği. Daha önce de söylediğim gibi Python kodu okurken satır atlamaz, bu yüzden ana_menü() fonksiyonunu çağırdığımız satırın altında kalan hiçbir kod çalışmayacak.

ana_menü() fonksiyonunda değişik bir şey yok, şimdiye kadar hepsini anlattım zaten. Bir tek bölüm_1()'de en başta sadece kapıyı aç ve etrafa bak. Kapıyı aç dediğimiz zaman kapı kilitli mesajını alıyoruz. Ancak etrafına bak dersek tahta değişkeni True değerini alıyor ve bir daha bölüm_1() fonksiyonu çağrılıyor. Bu defa tahta = True şartı sağlandığı için üçüncü seçenek açılıyor ve camı kırarak dışarı çıkabiliyoruz. İkninci bölümde hangi seçeneği seçerseniz seçin oyun sona erecek, tahta yine False değerini alacak ve ana menü açılacak. Tahtayı false yapmazsak ve kullanıcı oyunu kapatmadan bir daha oynamak isterse birinici bölümde tahta True olduğu için üçüncü seçenek açık olacaktır.

Evet, şimdilik bu kadar. Bir dahaki derste oyunumuzu biraz geliştireceğiz. Kendinize iyi bakın.